Ethereum 2.0 Là Gì? ETH2 Cuộc Cách Mạng Tiền Điện Tử

0
924

Bối cảnh cơn sốt Ethereum 2.0 cùng với bản nâng cấp EIP-1559hard fork London là động lực tăng giá cho Ethereum, Arthur Hayes lên tiếng về bản báo cáo dài 79 trang cho rằng ETH sẽ đạt 150,000$. Hayes cho rằng ETH có thể đạt 70% giá trị trên.

Vậy Ethereum 2.0 cùng với các bản nâng cấp liệu có phải là một cuộc cách mạng mới của Ethereum, trên con đường giúp Ethereum vượt qua Bitcoin lên ngôi vương? Mời các bạn theo dõi bài viết dưới đây trong chuỗi bài phân tích chi tiết về Ethereum và Tương Lai của Ethereum.

Tham khảo thêm:

EIP-1559 tác động tới giá Ethereum như thế nào?

Ethereum 2.0 Staking hay không?

Ethereum 2.0 là gì?

Ethereum 2.0 là bản nâng cấp cực kỳ quan trọng của Ethereum Blockchain nhằm chuyển blockchain từ cơ chế đồng thuận proof-of-work (PoW) (đang được Bitcoin sử dụng) sang proof-of-stake (PoW). Cơ chế đồng thuận mới cùng các cải tiến lớn ở phần backend của Ethereum 2.0 sẽ giúp cho Ethereum Blockchain được mở rộng, nhanh hơn, phí rẻ hơn, và có cơ chế giảm lạm phát.

Điều này sẽ không tạo ra một loại tiền điện tử hoàn toàn mới – ETH của bạn sẽ giống vậy. Thay vào đó, hầu hết các thay đổi sẽ nằm ở phần backend, các cải tiến kỹ thuật mà bạn có thể sẽ không nhận thấy.

‍Mạng blockchain Ethereum đã được nghiên cứu và phát triển từ năm 2015 và nó sẽ không thể triển khai trong một sớm một chiều. Một trong những mục tiêu chính là tăng cường công suất, nghĩa là các giao dịch có thể được thực hiện nhanh hơn. Sự bùng nổ trong các DApp mã nguồn mở, chưa kể đến lĩnh vực tài chính phi tập trung (DeFi), đã khiến mạng lưới blockchain này nhiều lần bị tắc nghẽn.

Ví dụ: chỉ cần nhìn vào những gì đã xảy ra khi CryptoKitties ra mắt vào những ngày đầu năm 2017, khi Ether và Bitcoin đang hướng đến mức cao nhất mọi thời đại. Nhu cầu đối với những con mèo sưu tập này đạt đến đỉnh điểm đến mức có hàng chục giao dịch bị kẹt và chờ được xử lý.

Ethereum-2.0
Ethereum 2.0 Cách Mạng Hóa Tiền Điện Tử

‍Việc kiểm chứng tương lai (Future-proofing) mainnet để đảm bảo nó có thể mở rộng hay không có thể đóng vai trò quan trọng đối với sự tồn tại của nó. Nếu không có nó, những người đam mê tiền điện tử có thể chuyển việc kinh doanh của họ sang một nơi khác.

Ethereum 2.0 khác Ethereum 1.0 như thế nào?

‍Sự khác biệt của Ethereum 2.0 so với Ethereum 1.0 được công ty công nghệ Blockchain ConsenSys giải thích ngắn gọn và dễ hiểu như sau:

Hãy tưởng tượng Ethereum 1.0 là con đường đông đúc với một làn đường duy nhất đi theo mỗi hướng, có nghĩa là tất cả các ô tô phải bò qua với tốc độ chậm khi có tắc nghẽn.

Ethereum 2.0 sẽ giới thiệu sharding (chúng ta sẽ nói thêm về vấn đề này trong câu hỏi tiếp theo), có tác dụng biến blockchain thành một đường cao tốc với hàng chục làn đường. Tất cả sẽ thúc đẩy số lượng giao dịch mà mạng có thể được xử lý đồng thời.

Sự chuyển đổi từ PoW sang PoS sẽ cực kỳ quan trọng, đặc biệt là về hiệu quả năng lượng. Proof-of-work sử dụng một lượng năng lượng đáng kinh ngạc – đến mức một giao dịch duy nhất trên blockchain Bitcoin có lượng khí thải carbon tương đương với 667.551 giao dịch VISA. Một lần thanh toán hoàn tất trên Ethereum 1.0 sẽ sử dụng nhiều điện hơn so với các hộ gia đình thông thường của Hoa Kỳ trong cả ngày.

Elon Musk cũng đã nói Bitcoin không thân thiện với môi trường. Ethereum (ETH) hiện tại cũng vậy, tuy nhiên điều này sẽ được thay đổi sau khi Ethereum hoàn thiện các nâng cấp Ethereum 2.0 trong tương lai gần.

Bitcoin-PoW-vs-Ethereum-2.0-PoS
Bitcoin PoW vs Ethereum 2.0 PoS

Ước tính từ Viện Kỹ sư Điện và Điện tử (Institute of Electrical and Electronics Engineers, gọi tắt là IEEE) cho thấy bản nâng cấp Ethereum 2.0 (ETH2) sẽ cắt giảm mức sử dụng năng lượng tới 99%. Điều này có nghĩa là, ngoài việc đóng góp vào mục tiêu tự do tài chính, blockchain sẽ không gây tác động xấu đến môi trường.

Lộ Trình Ethereum 2.0

Theo lộ trình Ethereum 2.0, có vẻ Ethereum Foundation muốn triển khai chậm dãi nhất có thể với bản nâng cấp sắp tới. Do đó, quá trình chuyển đổi sang ETH 2.0 có lẽ là tốt nhất so với việc tiếp tục sống chung cùng một ngôi nhà khi nó đang được cải tạo.

Nói chung, quá trình chuyển đổi này , Ethereum 2.0 triển khai cần có ba giai đoạn chính: Giai đoạn 0, Giai đoạn 1 và Giai đoạn 2. Blockchain Ethereum 1.0 hiện tại vẫn sẽ tiếp tục hoạt động ở mỗi giai đoạn.

‍Dưới đây là thông tin chi tiết các giai đoạn trong lộ trình phát triển Ethereum 2.0 roadmap:

Giai đoạn 0: Sẽ báo trước sự ra mắt của Beacon Chain, chịu trách nhiệm quản lý các trình xác thực và cung cấp cơ chế đồng thuận PoS – cũng như đưa ra các hình phạt và phần thưởng.

Điều này dự kiến sẽ xảy ra vào tháng 1 năm 2020. Nhưng thực tế, đến đầu tháng 12 năm 2020, Beacon Chain mới chính thức được khởi tạo.

Giai đoạn 1: sẽ đưa sharding vào, chia mạng Ethereum 2.0 thành 64 chuỗi khác nhau. Mặc dù việc cho rằng điều này sẽ nhân dung lượng lên 64 lần là hoàn toàn hợp lý, nhưng nó thực sự có nghĩa là ETH 2.0 có thể xử lý nhiều giao dịch hơn hàng trăm lần mỗi giây so với người tiền nhiệm của nó. Phần này của lộ trình đã được viết sẽ thực hiện vào năm 2021.

Giai đoạn 2: sẽ đánh dấu sự xuất hiện của việc chuyển và rút ETH, cùng với chức năng hợp đồng thông minh, cuối cùng dẫn đến việc blockchain Ethereum 1.0 bị tắt một lần và mãi mãi.

Người ta hy vọng rằng điều này sẽ xảy ra vào năm 2022 – nhưng đã bao giờ bạn biết một dự án lớn như vậy sẽ chạy đúng tiến độ chưa?

‍Như bài viết trên Medium của Jeffrey Hancock giải thích: “Thật không may, mọi thứ sau Giai đoạn 2 đều ở trạng thái dự đoán đặc biệt và không có thông tin đáng tin cậy nào về các giai đoạn này.”

Hàng trăm developers đang tham gia vào dự án này, được quản lý bởi Ethereum Foundation. Tất cả các chi tiết kỹ thuật phức tạp đều được ghi lại trên trang Github Ethereum.

Ethereum-2.0-vs-Ethereum-1.0
Ethereum 2.0 tiên tiến hơn hẳn so với Ethereum 1.0. Nguồn: WolfofEthereum.

Ethereum 2.0 áp dụng Sharding

Sharding là công nghệ giúp Ethereum 2.0 có thể mở rộng. Nó giúp tách mạng chính (mainnet) blockchain thành vô số chuỗi shard (phân đoạn) nhỏ chạy song song với nhau một cách hiệu quả. Thay vì các giao dịch được thực hiện theo thứ tự liên tiếp, chúng sẽ được xử lý đồng thời, đây rõ ràng là cách sử dụng sức mạnh tính toán khôn ngoan hơn nhiều.

Việc áp dụng Sharding trên Ethereum 2.0 sẽ ở giai đoạn 1 của lộ trình phát triển.

Sharding là một khái niệm rất phổ biến trong hệ thống cơ sở dữ liệu. Cơ sở dữ liệu đôi khi cần phải xử lý một lượng lớn dữ liệu lớn, điều này làm cho việc truyền tải và định vị dữ liệu trở nên vô cùng khó khăn và kém hiệu quả. Việc Sharding sẽ làm đó là nó phân vùng theo chiều ngang cơ sở dữ liệu của bạn và giúp việ xử lý các cơ sở dữ liệu con dễ dàng hơn nhiều.

Như nhóm ConsenSys giải thích: “Mỗi chuỗi shard giống như thêm một làn đường khác để nâng cấp Ethereum từ đường một làn thành đường cao tốc nhiều làn. Nhiều làn hơn và xử lý song song sẽ giúp thông lượng (throughput) cao hơn nhiều.”

Có lẽ giờ bạn đang nghĩ “Một ý tưởng xuất sắc! Tại sao điều này không được thực hiện ngay từ đầu?!” – nói thẳng ra thì câu trả lời là cuộc sống không hề đơn giản.

Một trong những nhược điểm lớn nhất của sharding là nó có thể làm tổn hại đến bảo mật nếu nó được thực hiện không tốt. Vì sẽ có ít trình xác thực (validator) hơn được giao nhiệm vụ giữ an toàn cho từng chuỗi shard nhỏ này, nên có nguy cơ chúng có thể bị các tác nhân độc hại xâm phạm.

Tất cả đều quay trở lại vấn đề nan giải cổ điển đã khiến những người đam mê công nghệ mã hóa (cryptography) gặp khó khăn trong nhiều năm: khả năng mở rộng, phi tập trung và bảo mật – bạn có thể chọn hai.

Ethereum 2.0 sử dụng Sharding như thế nào

Kiến trúc của Ethereum khiến nó vốn dĩ không thể mở rộng. Khi càng nhiều node tham gia vào hệ thống, toàn bộ quá trình xác minh và đồng thuận càng mất nhiều thời gian. Sharding giúp chia nhỏ toàn bộ trạng thái của blockchain thành các shard dễ quản lý hơn. Mỗi tài khoản Ethereum thuộc về một shard. Để hiểu cách thức hoạt động, hãy tưởng tượng một mạng giả định có ba node – Alice, Bob và Charlie.

Mạng này phải xác minh dữ liệu D. Bây giờ, thay vì ba nhóm này kiểm tra dữ liệu cùng một lúc, dữ liệu được chia thành ba shard – D1, D2 và D3. Alice, Bob và Charlie nhận được một shard và làm việc trên đó cùng một lúc. Khi bạn mở rộng mô hình này lên, bạn có thể hình dung được tại sao việc này có thể tiết kiệm thời gian và tài nguyên theo cấp số nhân.

Ethereum-Beacon-Chain
Ethereum Beacon Chain. Nguồn: Ethereum.

Ethereum 2.0 Staking hoạt động như thế nào?

Một thay đổi đáng kể trong blockchain Ethereum 2.0 sẽ là sự chuyển đổi sang staking. Điều này sẽ khiến phải suy nghĩ lại hoàn toàn cách các khối mới được xác nhận.

Để được cấp đặc quyền thêm các khối mới vào blockchain và nhận được phần thưởng, những người xác thực (validator) cần phải nạp 32 ETH và sẽ được khóa lại. Bạn có thể so sánh điều này với chính sách bảo hiểm như việc bạn mất tiền đặt cọc nếu làm hư hỏng đồ trong phòng, người xác thực có nguy cơ mất ETH nếu họ không hành động vì lợi ích của mạng blockchain.

Như bạn đang tưởng tượng, điều này hoàn toàn khác với cách Ethereum hoạt động hiện tại. Các khối mới được mine bởi những người có sức mạnh tính toán cao nhất – công nghệ nằm ngoài tầm với của người tiêu dùng thông thường. Với sự đồng thuận proof-of-stake, các khối thường được ủy thác theo tỷ lệ tương xứng, dựa trên số lượng tiền điện tử mà người đó đã khóa.

Vì vậy: một người đã stake 5% tổng số sẽ xác nhận 5% số khối mới và nhận được phần thưởng. Với Ethereum 2.0, các trình xác thực sẽ được chọn ngẫu nhiên.

Giờ chúng ta nói về chuyện tiền bạc nào. Phần thưởng sẽ lớn đến mức nào? Điều này sẽ phụ thuộc vào việc có bao nhiêu trình xác thực – và nó sẽ giảm dần theo thời gian. Lộ trình của Ethereum 2.0 cho thấy mức đạt được tối đa sẽ là 18,1% so với 32 ETH, hoặc thấp nhất là 1,56%.

Ví dụ, giả sử rằng 1 ETH trị giá $300, nghĩa là tổng đầu tư cần $9.600 để trở thành trình xác thực. Đó là một con số rất lớn. Vì thế, các staking pool đã nổi lên, nơi những người đam mê tiền điện tử có thể tập hợp Ether của họ lại với nhau và chia số tiền thu được.

Ethereum-2.0-PoS
Ethereum PoW và Ethereum 2.0 PoS

Ưu nhược điểm của Ethereum 2.0 PoS?

Hiệu quả năng lượng cao hơn là một trong những lợi thế lớn nhất liên quan đến staking. Nhưng đây mới chỉ là bước khởi đầu. Dưới đây là một số lợi ích khác:

Giảm các rào cản gia nhập. Việc trở thành người xác thực trên một blockchain proof-of-work thường rất tốn kém vì chi phí thiết bị mining công nghệ cao mà bạn cần.

Với cơ chế đồng thuận PoS, mục tiêu đã nêu của Ethereum PoS là “cho phép một máy tính xách tay tiêu dùng thông thường có thể xử lý và xác thực các shard.”

Một sân chơi công bằng hơn. Do chi phí của thiết bị mining và mức tiêu thụ điện cần thiết trên cơ chế đồng thuận PoW, trách nhiệm tạo ra các khối mới thường thuộc về một số ít miner có dòng tiền để tiến hành thực hiện.

Các cuộc tấn công mạng tốn kém hơn. Người xác thực có lợi ích tài chính trong việc đảm bảo rằng blockchain an toàn và bảo mật. Để một tác nhân độc hại thành công trong việc tấn công mạng Ethereum 2.0, họ sẽ phải stake một khoản tiền bảo mật – số tiền mà cuối cùng họ sẽ mất.

Như bạn mong đợi, có những bất lợi đối với cơ chế đồng thuận proof-of-stake, bao gồm:

Các staker lớn có thể có ảnh hưởng quá lớn. Loại bỏ việc mining không có nghĩa là bạn thoát khỏi tình trạng mất cân bằng sức mạnh. Một người nào đó có túi tiền lớn có thể stake 32.000 ETH và do đó cuối cùng xác thực khối lượng nhiều hơn 100 lần so với những người khác.

Nó chưa được thử nghiệm ở quy mô này. Ethereum sẽ là tiền điện tử lớn nhất từng chuyển sang Proof-of-Stake. Các rắc rối và lỗ hổng không mong muốn có thể là thảm họa cho dự án.

Vitalik Buterin, một trong những người sáng lập Ethereum, quyết tâm ra mắt blockchain Ethereum 2.0 này – và có vẻ như anh sẽ không nghỉ ngơi cho đến khi Ethereum 2.0 trở thành hiện thực.

Vào tháng 3 năm 2020, anh đã phát hành một lộ trình Ethereum 2.0 chi tiết về “5 đến 10 năm tiếp theo của ETH 2.0 và xa hơn nữa có thể trông như thế nào.” Anh cũng là người bảo vệ kiên quyết chống lại những tuyên bố cho rằng thiết kế của Ethereum 2.0 vẫn kém hơn so với cách Bitcoin được xây dựng từ năm 2009.

Buterin khẳng định rằng sharding, cùng với công nghệ tiên tiến được gọi là zero-knowledge proofs, sẽ giúp mạng blockchain tiết kiệm chi phí hơn nhiều so với BTC.

Vậy sẽ mất bao lâu nữa để Buterin có thể chứng minh với cả thế giới về điều này? Sau đây chúng ta sẽ cùng tìm hiểu qua quá trình chuyển đổi sang mạng Ethereum 2.0 (ETH2) nhé.

Tương lai của Ethereum Mining ra sao

Nếu Ethereum 2.0 ra mắt staking, liệu các miners còn đào ETH được không? Chắc hẳn đây là câu hỏi mà mọi miners người đào coin ETH đều đặt ra vào thời điểm này.

Nói ngắn gọn thì câu trả lời là… Đúng vậy! Proof-of-stake đã kết thúc câu chuyện đào Ethereum. Các mining pool của Ethereum sẽ phải thay đổi và tìm kiếm việc gì đó khác để làm sau khi Ethereum 2.0 (ETH 2.0) được khởi chạy hoàn toàn. Họ có thể phải chuyển sự chú ý của mình sang altcoin hoặc bắt đầu sự nghiệp mới với tư cách là một staker.

Tuy nhiên, họ chưa cần phải đóng các thiết bị  đào coin của mình ngay bây giờ vì proof-of-work vẫn sẽ tồn tại trong một thời gian nữa khi testnet được triển khai qua các bước và mỗi giai đoạn đi vào hoạt động.

Ethereum-Mining
Tương lai nào cho Ethereum Mining sau Ethereum 2.0

Có những lo ngại rằng cuối cùng chúng ta có thể gặp phải sự chống trả lớn từ cộng đồng mining và thậm chí có thể ngăn việc triển khai cơ chế đồng thuận PoS để bảo vệ thu nhập quý giá của họ. Không có khả năng điều này sẽ thành hiện thực, nhưng có nguy cơ có thể xảy ra một đợt hard fork – một quá trình kịch tính trong đó một loại tiền điện tử chia thành hai.

Có một tiền lệ cho chuyện này. Trở lại năm 2016, mạng Ethereum ban đầu đã trải qua một đợt hard fork sau vụ hack MakerDAO. Blockchain ban đầu nơi tin tặc giữ tiền được đổi tên thành Ethereum Classic (sẽ vẫn là PoW), trong khi nền tảng mới hơn, nơi tiền được trả lại, vẫn giữ tên Ethereum.

Tại sao Ethereum 2.0 bị trì hoãn nhiều lần?

‍Sau khi thời hạn ban đầu vào tháng 1 năm 2020 bị bỏ lỡ, nhiều người hy vọng Ethereum 2.0 (ETH2) sẽ ra mắt vào tháng 7 – đúng thời điểm kỷ niệm năm năm của blockchain này. Nút chai sâm panh sẽ khiến mọi sự chậm trễ khó chịu bị lãng quên. Than ôi, điều này cũng không xảy ra.

‍Vấn đề là, Beacon Chain chỉ có thể ra mắt khi mạng thử nghiệm (testnet) công khai và chương trình bug bounty đã chạy được vài tháng – và vào tháng 7/2020, Justin Drake, một thành viên của Ethereum Foundation, đã cho rằng việc này có thể hoàn tất trong quý 3 năm 2020.

Anh nghĩ màn ra mắt Phase 0 chỉ có thể đạt được vào tháng 1 năm 2021 – chậm hơn một năm so với kế hoạch.

Trả lời Drake trên Reddit, Vitalik Buterin nói: “Cá nhân tôi khá không đồng tình với điều này và tôi sẽ ủng hộ việc khởi chạy giai đoạn 0 đáng kể trước [2021] bất kể mức độ sẵn sàng như thế nào.”

Anh chỉ ra rằng mạng thử nghiệm Altona đã ra mắt vào tháng 7 và cho rằng Giai đoạn 0 có thể bắt đầu vào tháng 11. Đến giữa tháng 8, khi được phỏng vấn trên một podcast, anh ấy nói:

“Tôi chắc chắn thoải mái thừa nhận rằng Ethereum 2.0 khó hơn nhiều so với những gì chúng tôi kỳ vọng để triển khai từ góc độ kỹ thuật. Tôi chắc chắn không nghĩ rằng chúng tôi đã phát hiện ra bất kỳ sai sót cơ bản nào khiến nó không thể thực hiện được và tôi nghĩ nó sẽ được hoàn thành. Đó chỉ là vấn đề thời gian, và nó thực sự đang tiến triển khá nhanh trong thời gian gần đây.” ‍

Và cuối cùng như các bạn đã biết, Beacon Chain đã ra mắt vào ngày 1/12/2020, chậm hơn lời quả quyết của Buterin 1 tháng và nhanh hơn dự đoán của Drake 1 tháng.

Ethereum-EIP-1559
Ethereum EIP 1559

Chuyện gì sẽ xảy ra với Blockchain ETH 1.0?

‍Khi Ethereum 2.0 (ETH2) ra mắt, nó sẽ chạy song song với Ethereum 1.0 trong ít nhất vài năm.

Khi Ethereum 2.0 (ETH2) được xây dựng hoàn chỉnh và hoạt động tốt, ConsenSys nói: “Kế hoạch hiện tại là để chuỗi Ethereum 1.0 trở thành shard đầu tiên trên Ethereum 2.0 một cách hiệu quả khi Giai đoạn 1 ra mắt.”

Một nhân viên của ConsenSys, Jimmy Ragosa, đã cố gắng giải thích nó một cách đơn giản bằng cách so sánh Ethereum 1.0 với một chiếc xe buýt và Ethereum 2.0 với một chiếc xe lửa.

Ragosa vẽ ra bức tranh nơi đoàn tàu đang được xây dựng trong khi xe buýt đang chạy và hành khách đi xe buýt sẽ được phép tiếp tục chuyến đi của mình trên tàu ngay sau khi Beacon Chain hoàn tất. “Cuối cùng, toàn bộ xe buýt được chất lên tàu,” anh viết.

‍Chuyện gì sẽ xảy ra với ETH chúng ta đang hold?

Nếu bạn hiện đang sở hữu Ether, bạn có thể thực sự lo lắng ETH của mình có trở nên vô giá trị ngay khi blockchain mới đi vào hoạt động.

Đây là điều quan trọng bạn cần nhớ: khi Ethereum 2.0 (ETH2) ra mắt, đó sẽ không phải là loại tiền điện tử khác, chỉ có công nghệ blockchain nền tảng của nó thay đổi mà thôi. Sẽ không có bất kỳ token mới nào bạn cần phải mua, cũng như bạn sẽ không phải thực hiện chuyển đổi khó khăn từ tài sản kỹ thuật số này sang tài sản kỹ thuật số khác.

‍Nhưng nếu bạn đang sở hữu một lượng ETH kha khá, bạn có thể xem xét việc sử dụng tiền điện tử của mình một cách hiệu quả thông qua staking. Tuy nhiên, người xác thực tham gia ở giai đoạn Beacon Chain sẽ không thể rút Ether mà họ đã stake cho đến khi hoàn tất Giai đoạn 2 của việc nâng cấp lên Ethereum 2.0, có thể là hai hoặc ba năm nữa.

Một lần nữa, điều quan trọng cần nhấn mạnh là bạn sẽ không thể mua token Ethereum 2.0 (ETH2) khi quá trình nâng cấp hoàn tất. Nó sẽ là Ether cũ mà bạn biết và yêu thích, trong cùng một ví Ethereum mà bạn luôn sử dụng.

Nhược điểm của Ethereum 2.0

‍Buterin đã từng thừa nhận một trong những nhược điểm chính của việc chuyển sang proof-of-stake của Ethereum 2.0 là nó “chắc chắn phức tạp hơn về mặt kỹ thuật vì bạn phải xử lý với các trình xác thực.”

Tất cả điều này chỉ ra một vấn đề rộng hơn – một vấn đề quan trọng trong việc áp dụng chính thống một lần và mãi mãi. Blockchain và tiền điện tử là những thứ vô cùng phức tạp. Đôi khi, ngay cả những người có bằng tiến sĩ về khoa học máy tính cũng sẽ cần phải mất một chút thời gian để đảm bảo họ hiểu đúng tài liệu kỹ thuật của một startup tiền điện tử.

Làm cho nền tảng có nhiều rủi ro kỹ thuật hơn sẽ khiến những người sử dụng hàng ngày lo lắng và né tránh, trong khi họ có thể đã từng cân nhắc dự định bước chân vào thị trường tiền điện tử.

DeFi, ngành công nghiệp cũng đang thúc đẩy nhu cầu mới đối với mạng blockchain, cũng thường thiếu tính đơn giản và khả năng sử dụng – đặc biệt là đối với những người chưa từng tiếp xúc với tài sản kỹ thuật số trước đây.

Vào giữa tháng 8 năm 2020, ngay cả Buterin đã tweet về defi trên ethereum: “Nhắc nhở: bạn KHÔNG phải tham gia vào ‘thứ DeFi hot mới nhất’ có trong Ethereum. Trên thực tế, trừ khi bạn *thực sự* hiểu chuyện gì đang xảy ra, tốt nhất bạn nên ngồi ngoài hoặc chỉ tham gia với số tiền rất nhỏ. Còn rất nhiều loại dapp ETH khác, hãy khám phá!”

Như chúng tôi đã đề cập trước đó, một trong những nhược điểm lớn với Ethereum 2.0 là cách nó thực hiện một bước nhảy vọt vào điều chưa biết, vì không có nền tảng blockchain nào khác có kế hoạch sử dụng PoS trên quy mô lớn như vậy.

Mặc dù các cuộc kiểm toán về framework và cơ sở mã (codebase) của nó cho đến nay phần lớn vẫn lạc quan (mặc dù một vài lỗ hổng bảo mật đã được xác định vào tháng 3), Ethereum có thể gặp phải một thảm họa PR nếu các vấn đề xảy ra ở mainnet.

Ethereum 2.0 đẩy giá ETH

Đây là câu hỏi các trader quan tâm nhất. Liệu Ethereum 2.0 có ảnh hưởng gì đến giá trị của Ether khi nó được ra mắt hoàn chỉnh? ETH đã vượt mức giá lịch sử vượt ATH và liên tục lập đỉnh mới.

ETH-Lap-ATH-Dong-Luc-Ethereum-2.0
Động lực của Ethereum 2.0 và EIP-1559 đẩy giá ETH vượt ATH.

Trong thị trường tiền điện tử, có có thể đoán trước được điều gì, vì mọi thứ có thể thay đổi đáng kể trong một vài giờ. (Chỉ cần nhìn vào những gì đã xảy ra trong đợt sụt giảm tiền điện tử vào tháng 3 năm 2020, khi ETH rơi xuống vực, tình trạng đột ngột thanh lý trong giao thức DeFi.)

Tất nhiên, có rất ít điểm đáng chú ý khi nói đến một quả cầu pha lê khi nói đến thị trường tiền điện tử, vì mọi thứ có thể thay đổi đáng kể trong khoảng thời gian vài giờ.

Báo cáo Coindesk về Ethereum 2.0 được phát hành trùng với thời điểm Ethereum tròn 5 tuổi – đã xem xét cách ETH có thể phản ứng nếu việc nâng cấp diễn ra suôn sẻ … và nếu không.

Các tác giả đã viết: “Việc ra mắt và phát triển thành công Ethereum 2.0 thông qua hai giai đoạn đầu tiên cùng bởi bản đề xuất Ethereum EIP-1559 có thể thúc đẩy đáng kể việc định giá của Ethereum trong mắt các nhà đầu tư. Sự ra mắt của Ethereum 2.0 sẽ là bằng chứng cụ thể về một hệ thống xác thực giao dịch thay thế đang hoạt động giúp tiết kiệm năng lượng hơn.”‍

Nghe có vẻ đầy hứa hẹn. Nhưng tương tự như vậy, báo cáo cảnh báo rằng các trader và nhà đầu tư cần theo dõi chặt chẽ các Giai đoạn 0 và 1 của dự án đầy tham vọng này. Nếu có ít bằng chứng cụ thể về việc mạng blockchain PoS đang hoạt động, báo cáo dự đoán giá trị của ETH có thể bắt đầu giảm.

Ethereum-EIP-1559
Ethereum EIP-1559 trên Ethereum 2.0. Nguồn: Sưu tầm twitter ultrasoundmoney.

Yếu tố cuối cùng cần lưu ý – chạy song song với sự phát triển của blockchain mới này – là liệu DeFi có tiếp tục phát triển trong tương lai hay không, hay liệu ngành công nghiệp này sẽ là một bong bóng sắp vỡ?

Ethereum đã từng là trung tâm của những cơn sốt tiền điện tử trước đây. Khi các ICO bùng nổ, với các dự án mới xuất hiện vào năm 2017, nhiều công ty khởi nghiệp đang xây dựng trên blockchain này và phát hành token ERC-20. (Những người có trí nhớ tốt sẽ nhớ một số lượng lớn các công ty này còn chưa hoàn tất việc ra mắt, chứ chưa nói đến việc thu được lợi nhuận.)

Cuối cùng, tương lai của Ethereum phụ thuộc rất nhiều vào những gì xảy ra trong vài năm tới. Với một số người trong cộng đồng tiền điện tử bắt đầu mất niềm tin vào Ethereum vì sự trì hoãn kéo dài lặp đi lặp lại trong việc ra mắt Giai đoạn 0, cộng thêm việc DeFi đang đẩy mạng blockchain này đến giới hạn của nó.

Không có gì ngạc nhiên khi Ethereum Foundation đang bắt đầu cảm thấy sức nóng.

Ethereum 2.0 tác động đến DeFi như thế nào

‍Ethereum 2.0 có thể giúp phát triển tài chính phi tập trung hơn nhiều, cả về tốc độ và phí giao dịch.

Hiện tại, ETH 1.0 chỉ có thể xử lý khoảng 25 giao dịch mỗi giây (TPS). Điều đó hầu như không đủ cho một giao thức DeFi riêng lẻ, chứ chưa nói đến toàn bộ mạng blockchain. Vitalik Buterin trước đây đã từng nói rằng ETH 2.0 có thể nhanh chóng tăng lên 100.000 TPS sau khi triển khai hoàn chỉnh mỗi giai đoạn.

Cảnh báo về những thách thức phía trước trong một cuộc thảo luận trên Twitter vào tháng 5, Kyle Samani, nhà sáng lập Multicoin Capital, viết:

“Bạn có thể vui lòng giải thích cho tôi bạn có thể điều hành hệ thống tài chính toàn cầu trên 25 TPS như thế nào không? Hoặc thậm chí 2.500 TPS? Hoặc thậm chí 25.000? Tôi khá chắc chắn bạn cần ít nhất 1.000.000 TPS để tiền điện tử có thể hoạt động ở quy mô toàn cầu. “

Một triệu giao dịch mỗi giây! Tất cả những điều này cho thấy ngay cả khi mạng lưới blockchain mới của ETH 2.0 ra mắt, vẫn cần phải thực hiện thêm các cải tiến bổ sung để nền tảng có thể theo kịp nhu cầu của người dùng.

Tuy nhiên, khi việc thực thi bản đều xuất EIP-1559 với hard fork London trên Ethereum 2.0 diễn ra, nguồn cung của ETH có thể sẽ quá nhỏ so với toàn bộ hệ sinh thái đang phát triển bùng nổ của Defi. Về mặt giá và giá trị của đồng ETH, việc này sẽ tạo đà tăng giá cùng với động lực mạnh mẽ, tuy nhiên về trường hợp sử dụng đối với hệ sinh thái Defi, Ethereum có lẽ cần có thêm các giải pháp.

Ethereum-Layer-2-Ecosystem
Hệ Sinh Thái Ethereum Layer 2. Nguồn: DeversiFi

Ethereum 2.0 Blockchain tác động đến Dapp

Mối quan tâm xung quanh ETH 2.0 là tác động mà bản nâng cấp này có thể có đối với các DApp hiện có. Liệu chúng ta có đối mặt với kịch bản giống như Apple, khi mà những chiếc iPhone mới hơn không còn hỗ trợ các ứng dụng được thiết kế cho các thiết bị cũ hơn không?

Cuối cùng, không nhất thiết có nguy cơ DApp sẽ không còn tương thích với blockchain này nữa. Một rủi ro lớn hơn là những va chạm trên đường khi mạng được triển khai có thể gây ra gián đoạn kinh doanh làm chậm hoạt động.

Nếu việc triển khai Ethereum 2.0 được thực hiện đúng, điều này có thể kích hoạt một làn sóng đổi mới mới trên blockchain vì các developer, trước đây đã chán ngấy với phí giao dịch cao và thời gian xác nhận chậm, bắt đầu quay trở lại từ các nền tảng nhỏ hơn. ‍Theo báo cáo thị trường Dapp, hiện có 1.394 ứng dụng phi tập trung đang hoạt động.

Trong số đó, 575 – khoảng 41% tổng số, chạy trên Ethereum. Trở lại những ngày đầu năm 2017, blockchain này là một trong số ít lựa chọn cho các developer muốn xây dựng ứng dụng của mỉnh – nhưng ngày nay, họ tha hồ lựa chọn.

NFT-Defi-Trend
NFT và Defi Trend. Nguồn: Google Trend

Trong thời gian dài, chúng ta có thể bắt đầu thấy Ethereum chiếm lại một số thị phần mà nó đã mất trong nhiều năm. Báo cáo của Dapp cho thấy Ethereum đã tăng gấp đôi số lượng người dùng ứng dụng phi tập trung đang hoạt động trong quý 2, đạt mức cao nhất mọi thời đại là 1,25 triệu. Điều này phần lớn là do nhu cầu về ứng dụng NFT và DeFi.

Đối thủ cạnh tranh của Ethereum 2.0

Dapp vs Ethereum 2.0

Dapp là các ứng dụng phi tập trung (decentralized applications) được triển khai nhờ các hợp đồng thông minh, các thỏa thuận tự thực hiện loại bỏ nhu cầu về bên trung gian tập trung.

Dapp có tiềm năng với nhiều trường hợp sử dụng và trở thành đối thủ trực tiếp của Ethereum 2.0, bao gồm các dịch vụ tài chính (DeFi), gaming, mạng xã hội và nhiều dịch vụ khác.

Theo thời gian, Dapp có thể được quản lý chung bởi một cộng đồng; hoạt động hoàn toàn theo quy tắc code của nó; và cung cấp mức độ toàn cầu, khả năng chống kiểm duyệt và hiệu quả cuối cùng không thể có trong các ứng dụng web truyền thống.

Bởi vì Dapp cung cấp tính minh bạch về hành vi và cách sử dụng của người dùng, nên nó cũng có thể chia sẻ khả năng kiếm tiền của mình với người dùng sản phẩm theo cách tự động, thường bằng cách phát hành tài sản kỹ thuật số riêng được sử dụng để vận hành chính ứng dụng cơ bản.

Không có gì ngạc nhiên khi “Giai đoạn Tiện ích” của nền kinh tế tiền điện tử, nơi hàng nghìn Dapp có thể nở rộ, là một khả năng mời gọi mọi người tham gia.

Để Dapp hoạt động trơn tru, yêu cầu các blockchain hợp đồng thông minh có thể mở rộng làm nền tảng công nghệ cơ bản.

Các blockchain có khả năng hợp đồng thông minh cung cấp sự đảm bảo phân quyền ở mức độ cao, để nó có thể phục vụ “như một cơ sở hạ tầng kỹ thuật số gắn kết có thể dựa vào, với sự đảm bảo rõ ràng về tính khả dụng, để duy trì một cái nhìn nhất quán và trung thực về… dữ liệu quan trọng” như mô tả của một chuyên gia.

Đây là thị trường mà Ethereum 2.0 và các blockchain hợp đồng thông minh khác đang nhắm mục tiêu. Nó là nền tảng dành cho các developer hiệu quả, bán công nghệ và mức độ phi tập trung (“đảm bảo an ninh kinh tế”) cho các developer Dapp.

Đổi lại, khi nhiều Dapp liên kết với một nền tảng cụ thể, nhiều hoạt động kinh tế hơn chảy qua lớp cơ sở (giúp đặt giá tài sản và phí giao dịch thông qua hoạt động giao thức), mang lại sự đảm bảo an toàn hơn.

Doi-Thu-Ethereum-2.0
Các Đối Thủ của Ethereum 2.0

Tương tự như cách hệ điều hành di động hoạt động như một lớp điều hành chung đã hợp nhất với iOS và Android, hiện có các hiệu ứng mạng tương tự trong các giao thức tiền điện tử, nơi các nền tảng hàng đầu có thể tạo ra khối lượng và hiệu ứng mạng quan trọng dẫn đến tăng trưởng hơn nữa.

Không có gì ngạc nhiên khi có sự cạnh tranh mạnh mẽ giữa các blockchain hỗ trợ hợp đồng thông minh, với một số người mới tham gia sẵn sàng tung ra thị trường. Vậy trạng thái hiện tại của hệ sinh thái là gì và làm thế nào chúng ta có thể đánh giá các blockchain khác nhau trong tương lai?

Lợi thế tiên phong của Ethereum 2.0

Ethereum có lợi thế vững chắc và rõ ràng là người tiên phong trong số các nền tảng hợp đồng thông minh. Nó không chỉ cao nhất về giá trị mạng ở mức 65 tỷ đô la, mà còn vượt qua cuộc cạnh tranh ở một số yếu tố chính sau:

Hoạt động / Sức hút đối với Developer: Phần lớn các ứng dụng blockchain ngày nay sống trên Ethereum. ERC-20 (Ethereum) cho đến nay là tiêu chuẩn được áp dụng nhiều nhất cho các tài sản tiền điện tử mới phát hành.

Phân phối / Tích hợp: Các dịch vụ bên thứ ba khác cũng hỗ trợ rất nhiều cho ETH, bao gồm các công cụ dành cho developer, ví, cơ sở hạ tầng đám mây, các tích hợp giao dịch, v.v. Ví dụ: hai stablecoin lớn nhất được phát hành (USDT và USDC) chủ yếu dựa trên Ethereum.

Số người dùng: Số địa chỉ hoạt động tiếp tục tăng lên.

Giá trị / Bảo mật mạng:  Do dẫn đầu về người dùng và sức hút, Ethereum cần bảo mật mạng cao. Để so sánh, Ethereum Classic, chuỗi fork từ Ethereum, đã nhiều lần bị tấn công 51%.

Trên tất cả, Ethereum đã chứng minh sức mạnh của sự phát triển mã nguồn mở, nơi các Dapp có thể tương tác với nhau. So sánh với việc phát triển phần mềm truyền thống, các developer có thể sử dụng nhiều thư viện mã nguồn mở để viết code cho ứng dụng của một ai đó.

Tương tự, một developer Ethereum có thể sử dụng các phần khác nhau của “stack” công nghệ tương thích với Ethereum, có thể tương tác và chuyên về các chức năng cụ thể, để tạo ra các ứng dụng gắn kết.

Hãy coi các Dapp Ethereum như những viên gạch lego. Việc xây dựng được khuyến khích và đã dẫn đến một hệ sinh thái developer sôi động sẽ rất khó để những kẻ thách thức có thể phá vỡ.

Các Chuỗi Blockchain Mới Cạnh Tranh Ethereum 2.0

Ethereum có vị trí dẫn đầu đáng kể trên thị trường, phần lớn nhờ vào sức hút ban đầu mạnh mẽ giữa các developer và Dapp. Nhưng chúng ta hiện thấy các nền tảng mới đang tìm cách giành thị phần. Mỗi nền tảng mới sẽ cố gắng cạnh tranh theo các khía cạnh sau:

Trải nghiệm của Developer, Công cụ & Khả năng lập trình: Các developer sẽ xây dựng và triển khai Dapp dễ dàng như thế nào?

Khả năng mở rộng / UX: Có bao nhiêu giao dịch có thể thực hiện trong mỗi phút? Khả năng mở rộng này tác động như thế nào đến sự phi tập trung và đảm bảo an ninh?

Phát triển kinh doanh: Các nền tảng mới cần sự đón nhận của ứng dụng. Mỗi nền tảng có thể giúp Dapp đạt được thêm các mối quan hệ hợp tác quan trọng hay hỗ trợ việc phân phối sản phẩm như thế nào?

Cơ sở hạ tầng: Blockchain nền tảng đáng tin cậy như thế nào? Liệu các developer Dapp có dễ dàng khai thác các dịch vụ hỗ trợ node, staking và các yêu cầu cơ sở hạ tầng khác không? Những loại stablecoin và tài chính cơ bản nào sẽ có sẵn?

Bảng cân đối kế toán: Nhóm phát triển blockchain nền tảng có thể khai thác bao nhiêu vốn để đạt được các mục tiêu trên? Một số dự án trong số này đã huy động được số vốn đáng kể từ việc bán token và có thể chi trả cho việc phát triển và tạo sức hút sản phẩm.

Trường hợp thành công của cuộc cạnh tranh sẽ phụ thuộc phần lớn vào hai mặt. Ethereum đang đáp ứng nhu cầu của các developer hiện tại tốt như thế nào và các developer sẽ khó khăn như thế nào khi chuyển sang một môi trường mới.

Nhưng rõ ràng, nếu Ethereum 2.0 có thể mở rộng quy mô thông lượng (throughput) đủ và tiếp tục cải thiện trải nghiệm của developer, thì đây sẽ là thách thức đối với bất kỳ nền tảng cạnh tranh nào khác xuất hiện ở quy mô có thể đe dọa Ethereum.

Một cách thích hợp, sự chấp nhận của developer là một số liệu quan trọng để theo dõi. Những nền tảng Dapp mới đang xây dựng trên nền tảng nào và tại sao? Hiện nay, Ethereum thống trị thị phần của các developer, nhưng chúng tôi nhận thấy có sức hút đáng chú ý ở một số nền tảng khác.

Ethereum-2.0-vs-cac-doi-thu-tiem-nang
So sánh Ethereum với một số đối thủ tiềm năng. Nguồn: Coingecko

Các Blockchain Mới Tiềm Năng So Với Ethereum

1. Cosmos: Triết lý thiết kế của Cosmos xoay quanh việc “tự tạo blockchain của riêng bạn” (“roll your own blockchain”). Đội ngũ đã tạo mã nguồn mở cho công cụ Tendermine, cung cấp các đảm bảo bảo mật blockchain cấp thấp hơn, cũng như Cosmos SDK ở lớp lập trình.

Theo thời gian, các chuỗi riêng lẻ này có thể cần hoạt động với nhau và sẽ làm như vậy bằng Cosmos Hub, chuỗi được bảo đảm bằng token $ATOM.

2. Polkadot: Triết lý của Polkadot tương tự như Cosmos vì nó cũng quảng bá việc “tự tạo blockchain của riêng bạn”. Substrate là công nghệ để tạo ra blockchain riêng. Các chuỗi riêng lẻ này cuối cùng có thể tham gia vào mạng Polkadot, được bảo đảm bằng token $DOT.

3. Tezos: Tezos đang định vị “an toàn” là ưu tiên hàng đầu. Lớp lập trình trong OCaml được xây dựng với xác minh chính thức như một điều kiện tiên quyết. Họ xem thị trường mục tiêu là các securities (chứng khoán) được đại diện trên blockchain.

Họ cũng đã phát triển các framework xoay quanh việc bỏ phiếu trên chuỗi (on-chain voting) để nâng cấp kiến trúc cơ bản.

4. Algorand: Algorand được quảng bá trên thị trường về tốc độ của chuỗi cơ sở. Ngôn ngữ lập trình hỗ trợ Java, JavaScript, Go và Python.

5. DFINITY: DFINITY là một trong những dự án “đối thủ cạnh tranh Ethereum” được tài trợ sớm nhất và ra mắt lần đầu tiên vào năm 2021. DFINITY có ngôn ngữ gốc là Motoko. Nó cũng đang làm việc để thêm hỗ trợ Rust SDK và cuối cùng là WebAssembly.

ETH-so-sanh-doi-thu-tiem-nang-Coinbase-Ventures
Bảng tóm tắt một số đối thủ tiềm năng của Ethereum. Theo: Coinbase Ventures

Tương Lai Ethereum 2.0

Hiện nay, có những lợi ích khi xây dựng trên Ethereum. Đầu tiên, Ethereum đã được chứng minh là tương đối an toàn cho đến nay, sở hữu hệ sinh thái và công cụ mạnh mẽ dành cho developer, đồng thời mang lại cơ sở người dùng lớn nhất.

Một ứng dụng trên Ethereum không phải lo lắng về việc bootstrap mạng của chính nó từ dưới lên và có thể dựa vào các hiệu ứng mạng của Ethereum. Vì những lý do này, việc xây dựng trên Ethereum giúp loại bỏ một số biến rủi ro cho developer.

Đồng thời, Ethereum 2.0 (ETH2)  cũng có nhược điểm. Một là mở rộng quy mô – khi một ứng dụng có nhiều khối lượng giao dịch, nó cũng dẫn đến chi phí tương tác với các ứng dụng khác trên mạng, tạo ra tình trạng nghẽn mạng cho tất cả các ứng dụng khác trên Ethereum.

Một yếu tố khác là khả năng kiểm soát và tính linh hoạt – ví dụ: khi Ethereum trải qua tương đương với “cập nhật phần mềm”, các phần của mã hợp đồng của một ứng dụng dựa trên Ethereum, Dự án Aragon, đã trở lên nỗi thời.

Các developers phải cân nhắc những lợi ích và hạn chế này khi lựa chọn một chuỗi để xây dựng các ứng dụng của họ. Công nghệ mới đang cho phép các developer tùy biến, linh hoạt và kiểm soát tốt hơn – nhưng vẫn còn sớm. Các developer có thể thiết lập các blockchain với bảo mật trình xác thực của riêng họ và tùy chỉnh chuỗi dựa trên nhu cầu ứng dụng của họ.

Một số người đi đầu trong danh mục này là Cosmos (thông qua giao thức Tendermint) và Polkadot (thông qua Substrate). Các ứng dụng được tạo dưới dạng các blockchain riêng bằng cách sử dụng các công nghệ mã nguồn mở này và đặt ra các quy tắc riêng của nó.

Trên thực tế, Aragon nói trên đã chuyển từ Ethereum sang Cosmos một cách hiệu quả.

Câu hỏi đặt ra là liệu các ứng dụng có cần “sống” trong cùng một môi trường blockchain hay không. Cuối cùng, các công nghệ sẽ cho phép các ứng dụng tương tác với nhau, bất kể chuỗi bên dưới là gì.

Do đó cần quyết định xem liệu có hợp lý khi (1) xây dựng chuỗi của riêng mình, có được sức hút và sau đó tương tác với các ứng dụng khác – hay (2) lựa chọn thay thế là xây dựng và tương tác với các ứng dụng khác trong cùng một môi trường để đạt được sức hút đó.

Gần đây, chuỗi beacon, xương sống của tầm nhìn Ethereum 2.0 (ETH2), đã được khởi tạo sau nhiều năm nghiên cứu và phát triển. Mặc dù Ethereum 2.0 (ETH2) có thể mất một vài năm để hoàn toàn thành hiện thực, nhưng Ethereum hiện tại cùng với các giải pháp mở rộng quy mô của nó có thể sẽ là giải pháp ngắn hạn cho các ứng dụng hiện có.

Và cuối cùng sẽ tích hợp vào một Ethereum 2.0 (ETH2)  đang hoạt động. Giai đoạn hoàn thành kéo dài nhiều năm này sẽ mở ra cơ hội cho các blockchain hợp đồng thông minh mới (được mô tả ở trên) thu hút sự quan tâm của developer và người dùng.

Ethereum 2.0 (ETH2)  sẽ là một trong những sự kiện gây chấn động nhất trong không gian tiền điện tử.

Với việc triển khai POS, Sharding và triển khai EIP-1559 nhằm giảm phát ETH, sẽ rất thú vị khi thấy thông lượng của Ethereum được cải thiện như thế nào. Sau khi hoàn tất Giai đoạn 2, sẽ có nhiều cơ hội hơn để tăng phạm vi tiếp cận tổng thể và chức năng của mạng Ethereum.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here